logo

Si suoni la tromba • 26 IX zaczynamy X Festiwal Cichej Muzyki

Szanowni Państwo, zbliżamy się do momentu, kiedy na X Festiwalu Cichej Muzyki zabrzmią pierwsze takty.

Będzie prawie jak zawsze. Dzięki naszym donatorom spotkamy się także w tym roku na 6 koncertach w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego w Toruniu. Oczywiście o godzinie 17tej.

Będzie również inaczej niż zwykle, bo zaoferujemy Państwu cichą muzykę on-line. Nieznośny wirus nie zostawił nam wyboru. Od lat JEST NAS TAK WIELU NA KONCERTACH, że nie uniesie tego ani sanepid, ani szacowne Muzeum Okręgowe, a nade wszystko – ZDROWY rozsądek.

A więc,

 

Towarzystwo Bachowskie w Toruniu wzywa:

Niech zabrzmią trąby ze wszystkich wież

ZARAZIE NA POHYBEL!

 

 

Tytuł:

Si suoni la tromba

Wykonawcy: Tubicinatores Gedanenses w składzie:

Paweł Hulisz – baroque trumpet

Piotr Kowalkowski – baroque trumpet

Emil Miszk – baroque trumpet

Wojciech Brzozowski – baroque trumpet

Paweł Szewczyk – timpani, tamburo militare, gran casa, tambourine, timsha

 

Repertuar: muzyka dawna grana z miejskich wież, utwory religijne i okolicznościowe

 

Słowo: Jakub Burzyński

 

Miejsce: Sala Mieszczańska Ratusza Staromiejskiego w Toruniu

 

Retransmisja z premierą

w sobotę, 26 września 2020 r., godz. 17.00

 

 

Program koncertu:

 

TURMMUSIK:
Anonymus – Jasna Góra XVI wiek – Intrada
Anonymus – Tabulatura vietoris saeculi XVII wiek
Nr 309
Nr 310
Anonymus – Fanfary wg. marszów weselnych z Wielkopolski z XVIII wieku
N.Herman/ Gdańska Tabulatura – Lobt Gott, ihr Christen alle gleich, oprac.Paweł Hulisz
Anonymus – Zwei Märsche :
Der alte Dessauer,
Marche des Volontiers de Saxe
Anonymus /Gdańska Tabulatura – Surrexit Christus hodie, oprac.Paweł Hulisz

 

KONCERT:
G.Fantini – L’Imperiale
Anonymus – Tabulatura vietoris saeculi XVII wiek – oprac.Paweł Hulisz
Nr 313
Nr 317
Nr 319 Z cleho srdcze sweho
Nr 320 Rano stawagice welicy y maly
J. van Eyck – Der Fluyten Lust-Hof:“Questa dolce Sirena” oprac.Paweł Hulisz
E.Miszk/P.Hulisz – Songs of trumpets
Song of Compagney
Principale solo song
Song of improvisation
Song of rhythms
Anonymus – Osiem Pruskich Marszów Kawaleryjskich z XVIII wieku – fragmenty
A.D.Philidor – Canon Du Carrousel
J.E Altenburg – Morgensegen
K.Werner – Pieśń Weselna z XVII

 

O wykonawcach:

 

,,Kto oddaje się muzyce, zyskuje jakby dar niebiański, gdyż bierze ona swój początek z nieba.
O ile bowiem w czasach ostatecznych wszystkie sztuki musiałyby jednak przeminąć,
na wieczność ostanie wszelako muzyka, jako że wszyscy anieli sami są muzykami…”

(Cytat z załącznika do statutu cechu muzyków zatwierdzonego przez Radę Miasta Gdańska w 1628 r.)

 

     Muzyka dawna, w szczególności barokowa, budzi w słuchaczach ogromny podziw, a instrumentalistom i muzykologom spędza sen z powiek, gdyż jej wykonywanie do łatwej sztuki nie należy. Jednak chętnie i coraz częściej sięgamy do tej muzyki, próbując przezwyciężyć wszystkie niewiadome. Swój renesans przeżywają dziś rekonstrukcje dawnych instrumentów, między innymi trąbki naturalne.

     Wykorzystywanie kopii instrumentów z epoki jest powrotem do źródeł i próbą odnalezienia brzmienia zbliżonego do wzoru, jakim były zespoły tamtych czasów. Bogate zbiory muzyczne XVII i XVIII wiecznego Gdańska pozwalają na podjęcie próby kontynuacji wspaniałej tradycji wykonawczej. Najwcześniejsze wiadomości o muzykach w Gdańsku wiążą się z Dworem Artusa. Regulamin z 1421 roku informuje dokładnie, że było ich czterech. Jedną parę stanowili Pfeiffer (piszczkowie), a drugą Trompeter (trębacze) Oprócz piszczków miejskich istnieli w Gdańsku również Turmpfeifer (piszczkowie wieżowi), byli to zaprzysiężeni strażnicy miejscy zrzeszeni w cechu o nazwie Turmpfeiferdienst (urząd piszczków miejskich). Grali oni na wieżach kościoła NMP i św. Katarzyny. W końcu XVI wieku doszedł trzeci grający na wieży kościoła św. Jana. Ich obowiązkiem było ostrzeganie, witanie fanfarami dostojnych gości i ogłaszanie godzin zamknięcia bram miasta. Piszczkowie na wieży kościoła św. Katarzyny, co pół godziny grali krótkie hejnały, co godzinę dłuższą melodię (prawdopodobnie pieśni religijne). Ponadto w pogodne dni niedzielne i święta mieli przygrywać na wieży kościoła:

,,Turmpfeifer […] powinni także, jak we właściwym mieście się to robi, gdy jest pora jedzenia, w dni świąteczne i przy dobrej pogodzie w niedzielę na kilka głosów na wieży jeden lub dwa kawałki odtrąbić.”

Ich proste sygnały (Turmblasen) przekształciły się szybko w bardziej kunsztowną muzykę (Turmmusik). Na początku XVI wieku spotykamy pierwszą informację o przyjęciu na miejską służbę czterech muzyków występujących dotychczas w Dworze Artusa. Muzycy ci, o znanych nam nazwiskach (Henryk Hyl, Wolfgang Bottener, Hans Hyrssacker, Adam Koning), byli specjalnie wynagradzani i nosili liberie. Zadaniem ich było spełnianie funkcji heroldów i towarzyszenie poselstwom, a także odtrąbianie edyktów i postanowień Rady Miejskiej. Uczestniczyli oni również, jako Feldtrompetern (trębacze polowi) w wyprawach wojennych. Ponadto od połowy XVI wieku obowiązywał ich udział w nabożeństwach w kościele NMP oraz gra na wieży ratuszowej dwa razy dziennie z wyjątkiem piątku, od wiosny do św. Marcina (11.11). Od połowy XVI wieku poza graniem na wieży strażnicy sprawowali muzyczną służbę na chórze kościelnym:

,,… w niedziele i święta z instrumentami w usługiwaniu na chórze kościelnym powinni pomóc, przynajmniej dwóm głosom: dyskantowi i basowi, dzięki czemu głosy w chórze mocniej mogą być zaznaczone…”

Tubicinatores Gedanenses to zespół składający się z muzyków grających na kopiach instrumentów historycznych. Są to cztery trąbki i kotły. Postanowiliśmy swoją działalnością przybliżyć potencjalnym odbiorcom wspaniałą gdańską tradycję muzyczną Turmmusik, czyli koncertowanie z wież. Wszyscy znamy legendę o dzielnym sygnaliście z królewskiego miasta Krakowa, który poświęcił życie ostrzegając mieszkańców przed niebezpieczeństwem. Trębacze gdańscy poszli o krok dalej, oprócz sygnałów pełniących czysto służebną rolę w Grodzie nad Motławą, zaczęli wygrywać bardziej skomplikowane utwory zwane potocznie Turmmusik. Tradycja ta narodziła się już w XV wieku i przetrwała do początku XX wieku. Zespół trąbek historycznych i perkusji jest ansamblem niezwykle rzadko spotykanym w obecnych czasach. Dawniej pojawiał się dość często na dworach władców, podczas zgiełku bitewnego czy na wieżach kościelnych i ratuszowych zamożnych miast.

Tubicinatores Gedanenses to jedyna systematycznie działająca grupa muzyczna tego typu w Polsce. Kontynuując tradycję Turmmusik (koncertowanie z wież), grając podczas rekonstrukcji bitewnych (Feld-trompetter) oraz w czasie uroczystości miejskich (m.in. Jarmark Św. Dominika w Gdańsku), zespół przybliża historię, podkreśla niezwykłą wagę i użyteczność korpusów trębaczy. Jednocześnie muzycy, korzystając ze współczesnych środków wykonawczych i kompozytorskich, pokazują ponadczasowość tego rodzaju formacji.

 

Witryna: http://www.tubicinatoresgedanenses.com

 

Cytaty pochodzą z książki: Z. Chaniecki – Organizacje zawodowe muzyków na ziemiach polskich do końca XVIII wieku,
Seria: Muzyka polska w dokumentacjach i interpretacjach, PWM 1980