logo

Zbigniew Pilch zagra (nie)zapomnianą muzykę barokowych wirtuozów w sobotę, 12 kwietnia 2014

Wyjątkowo w sobotę, w przededniu Wielkiego Tygodnia zapraszamy Państwo na inaugurację IV Festiwalu Cichej Muzyki Towarzystwa Bachowskiego. Jesteśmy wdzięczni naszym niezawodnym darczyńcom, firmom BUDLEX i OPTIGUARD, a także: Urzędowi Miasta Torunia i Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu, które pozytywnie rozpatrzyły nasze wnioski konkursowe.

W sobotę, 12 kwietnia o godz. 17.00,

po dwóch latach zagra nam ponownie mistrz barokowych skrzypiec,

Zbigniew Pilch.

Usłyszymy muzykę prawie zapomnianych dawnych wirtuozów tego instrumentu. Bez ich solowej muzyki, pomysłów technicznych, nie byłoby mistrza Jana Sebastiana i jego wielkich skrzypcowych następców.

Johann Shop, Giovanni Battista Vitali, Nicola Matteis, Thomas Baltazar, Heinrich Ignaz Franz von Biber, anonimowa partytura z Klagenfurtu

zabiorą nas w

PODRÓŻ DO NIEPAMIĘCI.

 

Słowo: Jakub Burzyński

Po raz pierwszy w tym roku zapraszamy na koncert IV Festiwalu Cichej Muzyki. Wstęp, jak zwykle, wolny.

Do zobaczenia. Nareszcie.

Zbigniew Pilch

– jest skrzypkiem o niezwykle szerokich zainteresowaniach. Obejmują one całość muzyki instrumentalnej od XVI do XXI wieku ze szczególnym uwzględnieniem skrzypcowego idiomu wirtuozowskiego.

Koncertuje jako solista, kameralista i koncertmistrz, grając na skrzypcach, altówce i violi d’amore. Jako pierwszy w Polsce wykonał na skrzypcach barokowych wirtuozowskie koncerty Vivaldiego, Locatellego a także Haydna i Janiewicza. Ostatnio sięga, wykorzystując instrument Louisa Bernardela z 1876 roku, po kaprysy Lipińskiego, Wieniawskiego i Paganiniego.

Ukończył Akademię Muzyczną w Krakowie w klasie skrzypiec prof. Zbigniewa Szlezera, jednocześnie studiował skrzypce barokowe pod kierunkiem Zygmunta Kaczmarskiego. Od 2006 roku jest stałym gościnnym dyrygentem orkiestry Filharmonii Wrocławskiej. Wykłada skrzypce barokowe i altówkę barokową na Akademiach Muzycznych we Wrocławiu i w Krakowie. Jest koncertmistrzem Wrocławskiej Orkiestry Barokowej. Współpracuje z Warszawską Operą Kameralną. Prowadzi kursy mistrzowskie w ramach Letniej Akademii Muzyki Dawnej w Lidzbarku Warmińskim. Koncertuje głównie jako solista, ale także kameralista i dyrygent. Za granicą współpracuje z fińską Battalią, duńskim Concerto Copenhagen, Belgijskim Collegium Vocale z Gandawy, hiszpańskim Al Ayre Español, czeską Musica Florea. Przez wiele lat był członkiem orkiestry Sinfonietta Cracovia. Mieszka w Krakowie, bardzo lubi gotować, uwielbia koleje, najbardziej kocha grać recitale solowe.

 

Giovanni Battista Vitali (1632-1692)

– włoski kompozytor, śpiewak, grał na violone. Działał w Modenie i Bolonii. Wydał 14 zbiorów kompozycji, wśród których dziewięć to zbiory tańców (raczej stylizowanych) i sonat da camera (wskazanie na miejsce i sposób wykonania), a trzy zbiory to swobodne sonaty da chiesa. Pisał głównie w układzie na trzy instrumenty. Nie stawiał wykonawcom wygórowanych wymagań technicznych; większe znaczenia miały dla niego, szeroko rozumiane, walory muzyczne – duże znaczenie przykładał do ekspresji melodii i harmonii. Eksperymentował ze strojem i metrum. Był wysoko ceniony głównie za utwory instrumentalne. Bardzo ciekawy jest zbiór Artificii musicali z 1689 r., który ze względu na usystematyzowany „wykład”, dokumentujący rozwój techniki kontrapunktycznej, można uznać za bezpośrednio poprzedzający Die Kunst der Fuge czy Musicalisches Opfer J.S.Bacha. Vitali pisał również interesującą muzykę wokalno-instrumentalną: hymny, psalmy, kantaty świeckie i religijne oraz oratoria.

 

Nicola Matteis (?-1713)

– włoski skrzypek i kompozytor. Niewiele wiadomo o jego życiu. Przybył do Anglii ok. 1760 r. i mógł mieć wtedy ok. 25-30 lat. Niejaki Roger North w swoich Memoirs napisze: …był doskonałym muzykiem i cudownie grał na skrzypcach. Sposób jego gry był niezwykły i pod pewnymi względami przewyższał wszystko, co dotychczas było znane w Anglii: jego arcata, jego staccata, tremolo, figuracje, a właściwie cały sposób gry był zadziwiający i każde jego pociągniecie smyczkiem było prawdziwym majstersztykiem.
Jest autorem 4 ksiąg Arie Diverse per il Violino (1676) przeznaczonych na skrzypce solo. Te wieloczęściowe suity są prezentacją kunsztu kompozytorskiego ich autora i zarazem szkołą gry na skrzypcach. W niczym nie ustępują kompozycjom J. H. Schmelzera czy H. J. F. Bibera.

 

Johann Shop (1590-1667)

– niemiecki kompozytor i skrzypek. Działał w Wolfenbuttel, Kopenhadze i głównie w Hamburgu. Jest autorem instrumentalnych tańców (1630), pieśni solowych na miarę Thomasa Selle i koncertów religijnych o poziomie zbliżonym do koncertów Schutza.

 

Heinrich Ignaz Franz von Biber (ur. 12 sierpnia 1644 w Wartenbergu, zm. 3 maja 1704 w Salzburgu)

– austriacki kompozytor i barokowy skrzypek-wirtuoz pochodzenia czeskiego.Wykształcenie muzyczne zdobył prawdopodobnie w gimnazjum jezuickim w Opavie. Tam też zapoznał się z Pavlem Josefem Vejvanovským, czeskim kompozytorem i trębaczem, działającym przez długi czas w tej samej co Biber orkiestrze arcybiskupiej w Kromieryżu.

Jest uznawany za genialnego wirtuoza i mistrza techniki skrzypcowej swojej epoki. Stosował w grze skrzypcowej metodę polegającą na przestrajaniu strun instrumentu (skordatura), dzięki czemu można było osiągnąć szczególnie wirtuozowskie efekty, zwłaszcza w grze akordowej i polifonicznej. Sprzyjało to również wyrażaniu ekspresji w dziełach symbolicznych i pełnych afektacji religijnej (Sonaty misteryjne). Uważa się, że osiągnięcia techniki wiolinistycznej Bibera mogły zainspirować późniejsze 24 Kaprysy Paganiniego.

Jego syn, Carl Heinrich Biber, był również kompozytorem i po śmierci ojca przejął obowiązki kapelmistrza.

 

 

Thomas Baltazar (1631-1663)

– niemiecki kompozytor i skrzypek. Pochodził z muzycznej rodziny. Działał w Szwecji, Niemczech a od 1655 r. w Anglii. Zadziwiał wyspiarzy grą w wyższych pozycjach, sprawnością wykonywania dwudźwięków, stosowaniem włoskiego uchwytu smyczka i grą w szybkich tempach. Jeden ze współczesnych Anglików napisał w dzienniku: Będąc uwielbianym przez miłośników muzyki, był Baltzar poszukiwany w towarzystwie, towarzystwo zaś, zwłaszcza towarzystwo muzyków oddające się z rozkoszą pijaństwu spowodowało, iż pił więcej niż zazwyczaj, co doprowadziło go do grobu. Mimo uznania i popularności pobyt w Anglii nie wyszedł mu, jak widać, na dobre.

Źródło: internet, http://towarzystwomuzyczne.pl/.