logo

• Krótki kurs historii „Violi Leonarda”(viola organista) •

Viola organista – instrument muzyczny wymyślony przez Leonarda da Vinci. Był pierwszym instrumentem strunowo – smyczkowym, którego opis przetrwał do czasów współczesnych. Nic bowiem nie wskazuje, że Leonardo zbudował ten instrument. Leonardo da Vinci tworzył wiele rzeczy: był nie tylko malarzem i architektem, ale i wynalazcą – wizjonerem, który narobił sporo kłopotu potomnym. Bo Ci, będąc pod wrażeniem jego oryginalnych pomysłów, od stuleci usiłują stworzyć urządzenia, które Leonardo wymyślił, ale bynajmniej ich nie zbudował.

Oto viola organista Leonarda da Vinci, czyli skrzypce uruchamiane klawiaturą.

Pomysł Leonarda zachował się w jego notatnikach z 1488–1489 oraz w rysunkach w Kodeksie Alanticus. Projekt zakładał wykorzystanie jednego lub kilku kół zębatych nachodzących na siebie. Każde koło pociągało smyczek ulokowany prostopadle do innych strun instrumentu. Struny były kierowane w dół w stronę smyczka, podobnie jak ruch klucza, powodując przesuniecie smyczka, a przez to wydanie dźwięku struny. W jednym z projektów struny mogły stykać się, co dawało więcej kombinacji dźwięku, np. C i cis można było zagrać na jednej strunie. W innych notatkach Leonarda każda ze stron dotyczyła opisu osobnej struny. Tak czy owak, skojarzenie tego instrumentu z powszechną wówczas w użyciu lirą korbową jest zasadne.

• 

 

Pierwszym podobnym instrumentem była konstrukcja Geigenwerk z 1575 zaprojektowana przez niemieckiego wynalazcę instrumentów Hansa Haidena.

Ten piękny instrument widoczny na zdjęciu, autorstwa Raymundo Truchado, jest datowany na 1625. Powstał w Toledo, a dziś znajduje się na wystawie w Muzeum Instrumentów Muzycznych. Nie jest pewne jednak, czy został on oparty na konstrukcji da Vinci.

 

Nowoczesna rekonstrukcja violi organista została zbudowana przez Akio Obuchi  i użyta na koncercie w Genui w roku 2004.

Instrument o możliwościach koncertowych, oparty o rozwiązania Hansa Haidena, zbudował w 2012 roku polski pianista i kompozytor

Sławomir Zubrzycki.

Instrument wzbudził zainteresowanie mediów w kraju i za granicą, a krakowski muzyk otrzymał propozycję współpracy między innymi od islandzkiej wokalistki, Björk.

Oczywiście, MY musimy go zobaczyć, usłyszeć i dotknąć!

Źródła: Wikipedia, internet.